Ông Trump tuyên bố đạt thoả thuận với Tổng thống Putin, Ukraine tức giận

Tuy nhiên, giới phân tích nghi ngờ tác động thực tế của thỏa thuận, trong khi Ukraine cảnh báo động thái này có thể giúp Nga có thêm nguồn lực cho chiến tranh.

Theo thông báo của ông Trump trên mạng xã hội Truth Social, ông Putin đồng ý ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường năng lượng toàn cầu, đồng thời cam kết bổ sung 500.000 tấn vào tháng 11. Sau những đợt giao hàng đầu tiên, Nga có thể cung cấp thêm hàng triệu tấn, tùy thuộc vào tình trạng hoạt động của các nhà máy lọc dầu.

Tổng lượng dầu diesel được đề cập tương đương khoảng 6 triệu thùng, đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của Mỹ trong khoảng một ngày rưỡi, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA).

Ông Trump khẳng định nguồn cung bổ sung sẽ giúp giá dầu diesel tại Mỹ và trên toàn thế giới giảm nhanh chóng. Phát biểu tại Nhà Trắng cùng ngày, ông cho biết giá dầu đang giảm mạnh và bày tỏ sự hài lòng với thỏa thuận.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng cam kết này khó tạo ra bước ngoặt đáng kể đối với thị trường nhiên liệu toàn cầu.

Ông Dan Pickering, nhà sáng lập kiêm giám đốc đầu tư của Pickering Energy Partners, nhận định thỏa thuận có thể giúp nguồn cung tăng khoảng 5-6% từ nay đến cuối năm.

“Nhìn chung, đây là diễn biến có ích, nhưng không đủ sức làm thay đổi đáng kể cục diện thị trường dầu diesel toàn cầu”, ông Pickering nhận xét. Chuyên gia này cũng cho rằng việc công bố khối lượng bằng đơn vị tấn thay vì thùng khiến quy mô nguồn cung trông lớn hơn trong mắt công chúng.

Nga có thể đảo ngược lệnh cấm xuất khẩu?

Một trở ngại lớn đối với thỏa thuận là chính sách xuất khẩu nhiên liệu của Nga. Đầu tháng 7, Moscow ban hành lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel sau khi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu gây ra tình trạng thiếu nhiên liệu trên diện rộng trong nước.

Động thái này khiến thị trường toàn cầu mất khoảng 800.000 thùng dầu diesel mỗi ngày, trong bối cảnh nguồn cung vốn đã căng thẳng do cuộc chiến giữa Mỹ và Iran.

Để thực hiện cam kết mới, Nga sẽ phải đảo ngược lệnh cấm xuất khẩu đã kéo dài nhiều tháng. Tuy nhiên, khả năng Moscow có thể cung cấp lượng nhiên liệu mà ông Trump công bố vẫn chưa được xác nhận độc lập.

Ông Gregory Brew, chuyên gia thuộc nhóm Năng lượng, Khí hậu và Tài nguyên của Eurasia Group, cho rằng ngay cả khi Nga thực hiện cam kết, tác động cũng chỉ mang tính tạm thời.

“Nếu điều này xảy ra và ông Putin thực hiện cam kết, thì đây cũng chỉ là một biện pháp vá víu tạm thời, không hơn”, ông Brew nhận định.

Chuyên gia này nghi ngờ ông Putin có thể kỳ vọng Ukraine ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga để đổi lấy việc hỗ trợ ông Trump giảm giá nhiên liệu.

Ukraine lo ngại

Tuyên bố của ông Trump vấp phải phản ứng gay gắt từ Kiev, vốn lâu nay kêu gọi phương Tây siết chặt trừng phạt đối với hoạt động xuất khẩu năng lượng của Nga. Ukraine cho rằng doanh thu từ dầu mỏ và khí đốt là nguồn tài chính quan trọng giúp Moscow duy trì chiến dịch quân sự.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky gọi quyết định của ông Trump là “một quyết định yếu đuối từ những đối tác mạnh”, đồng thời cảnh báo nguồn thu bổ sung sẽ giúp Nga tiếp tục cuộc chiến.

Thời điểm công bố thỏa thuận càng khiến Kiev bất bình, bởi thông tin được đưa ra đúng lúc phái đoàn cấp cao Ukraine tới Miami, bang Florida, để đàm phán với đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể ông Trump.

Ông Richard Nephew, cựu phó điều phối viên cấp cao về chính sách trừng phạt tại Bộ Ngoại giao Mỹ, cảnh báo động thái này có thể gây tổn hại đáng kể đến cơ chế trừng phạt Nga. Ông đặt câu hỏi về tính nhất quán của chính sách Washington nếu Mỹ sẵn sàng nới lỏng sức ép kinh tế để giải quyết vấn đề trong nước, trong khi yêu cầu các quốc gia khác không làm điều tương tự.

Trong bối cảnh giá năng lượng tăng gây sức ép lên người tiêu dùng Mỹ trước bầu cử giữa nhiệm kỳ, ông Trump đang tìm nhiều biện pháp giảm chi phí nhiên liệu. Tuy nhiên, hiệu quả của thỏa thuận với Nga vẫn phụ thuộc vào khả năng Moscow khôi phục xuất khẩu và lượng dầu diesel thực tế được đưa ra thị trường.

Tham khảo: CNBC