Lãi suất huy động neo cao dù áp lực thanh khoản ‘hạ nhiệt’

Thanh khoản ngân hàng bớt căng

Thị trường liên ngân hàng đang cho thấy dấu hiệu hạ nhiệt sau khi lãi suất tăng mạnh ngay sau kỳ nghỉ lễ 2/9.

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước phiên 10/9, lãi suất bình quân liên ngân hàng bằng Việt Nam đồng giữ nguyên ở kỳ hạn qua đêm và 1 tháng, trong khi tăng 0,1 – 0,27 điểm phần trăm ở kỳ hạn 1 tuần và 2 tuần so với phiên trước.

Cụ thể, lãi suất qua đêm duy trì ở mức 1,5%/năm; kỳ hạn 1 tuần là 3%/năm; 2 tuần là 3,8%/năm và 1 tháng là 5,5%/năm.

Cuối tháng 7, lãi suất qua đêm có thời điểm xuống chỉ 0,7%/năm, vùng thấp nhất từng được ghi nhận trên thị trường liên ngân hàng.

Lãi suất qua đêm và các kỳ hạn ngắn thường phản ánh khá nhanh trạng thái thanh khoản của hệ thống, do đây là những kỳ hạn được các ngân hàng sử dụng chủ yếu để vay mượn, bù đắp thiếu hụt vốn tạm thời.

Việc lãi suất liên ngân hàng hạ nhiệt cho thấy áp lực thanh khoản đã bớt căng thẳng so với giai đoạn trước. Một trong những nguyên nhân là tốc độ huy động vốn đang có dấu hiệu cải thiện.

Tính đến ngày 22/8, huy động vốn bằng Việt Nam đồng tăng 8,77% so với đầu năm, cao hơn tốc độ tăng dư nợ tín dụng là 8,38%. Đây là diễn biến đáng chú ý sau một thời gian dài tín dụng tăng nhanh hơn huy động, tạo sức ép lên nguồn vốn của các ngân hàng.

Tuy nhiên, việc thanh khoản ngắn hạn được cải thiện chưa đồng nghĩa với việc mặt bằng lãi suất huy động có thể nhanh chóng giảm xuống.

Cuộc đua “hút tiền” vẫn nóng

Trên thị trường dân cư, các ngân hàng vẫn duy trì mặt bằng lãi suất tiền gửi tương đối cao, đặc biệt với các khoản tiền lớn và kỳ hạn dài.

Số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy, lãi suất tiền gửi bình quân kỳ hạn 6-12 tháng đã liên tục tăng từ tháng 10/2025 đến nay lên khoảng 7,8%/năm. Trong khi đó, lãi suất thực tế trên thị trường còn cao hơn khi nhiều ngân hàng áp dụng chương trình cộng thêm biên độ cho khách hàng mới hoặc ưu đãi theo từng thời điểm.

Với kỳ hạn 6 tháng, lãi suất tại một số ngân hàng dao động khoảng 8,5 – 9,3%/năm. Với kỳ hạn 12 tháng, lãi suất thương lượng cho khoản tiền từ 1 tỷ đồng đã vượt 9,7%/năm. Thậm chí các nhà băng quy mô nhỏ sẵn sàng trả gần 10%/năm cho khoản tiền trên 10 tỷ đồng không rút trước hạn. Để hút vốn dài hạn, NCB, Sacombank và HDBank còn tung giải thưởng lớn gồm biệt thự, căn hộ và vàng miếng…

Chia sẻ tại talkshow “Đi theo dòng tiền” mới đây, ông Nguyễn Minh Tuấn – Tổng Giám đốc AFA Capital – cho rằng một nguyên nhân khiến dòng tiền được hút trở lại hệ thống là các ngân hàng tăng cường huy động vốn, trong đó lãi suất một số kỳ hạn được đẩy lên trên 9%. Đây cũng là thời điểm nhiều kênh tài sản rủi ro như bất động sản, cổ phiếu và một số thị trường tài sản khác gặp khó khăn, khiến dòng tiền có xu hướng tìm đến kênh tiền gửi.

Dù vậy, theo chuyên gia, không nên kỳ vọng lãi suất huy động sẽ giảm ngay chỉ vì tốc độ tăng huy động vốn đã vượt tín dụng.

“Thanh khoản bớt căng” mới phản ánh sự cải thiện trong ngắn hạn, trong khi nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn rất lớn. Tăng trưởng tín dụng từ mức khoảng 1,5% vào đầu năm đã lên 8,36% vào tháng 8, cho thấy nhu cầu vay vốn đang tăng nhanh.

Đáng chú ý, quy mô tín dụng hiện khoảng 20,15 triệu tỷ đồng, trong khi tổng huy động vốn khoảng 19,21 triệu tỷ đồng. Như vậy, dù tốc độ tăng huy động đã vượt tốc độ tăng tín dụng, tổng nguồn tiền gửi vẫn thấp hơn dư nợ cho vay khoảng 940.000 tỷ đồng.

Theo ông Tuấn, khoảng cách này cần thêm thời gian để thu hẹp. Do đó, các ngân hàng vẫn phải duy trì sức hút đối với nguồn tiền gửi, nhất là tiền gửi trung và dài hạn.