BlackBerry hồi sinh sau một thập kỷ biến mất khỏi thị trường điện thoại

BlackBerry hồi sinh sau một thập kỷ biến mất khỏi thị trường điện thoại

Một thập kỷ sau khi điện thoại BlackBerry biến mất, tương lai của công ty giờ đây được đặt vào phần mềm cho ô tô và an ninh mạng. 

© Paul J Nguồn: Richards/AFP/Getty Images

Ở thời kỳ đỉnh cao, BlackBerry phổ biến đến mức Barack Obama từng từ chối từ bỏ chiếc điện thoại này khi trở thành Tổng thống Mỹ. Nhưng thời đại của BlackBerry – hãng đã làm thay đổi cách con người liên lạc bằng thiết bị di động vào giữa những năm 2000 và đầu những năm 2010 – đã kết thúc khi chiếc điện thoại mang tính cách mạng với bàn phím QWERTY bị iPhone của Apple, smartphone màn hình cảm ứng và các ứng dụng thay thế.

Giờ đây, cuộc trở lại được chuẩn bị trong suốt khoảng 15 năm đang bắt đầu mang lại kết quả.

BlackBerry ghi nhận vị thế tiền mặt dương trong quý 1/2026, một chỉ số quan trọng phản ánh sự ổn định tài chính. Đây là lần đầu tiên công ty đạt được điều này vào đầu một năm tài chính kể từ năm 2017.

Sự phục hồi được thúc đẩy bởi QNX, hệ điều hành dành cho ô tô, cùng Secusmart – phần mềm mã hóa được các Chính phủ và một số ngân hàng lớn trên thế giới sử dụng.

Những nền tảng này không còn dễ nhận biết như những chiếc điện thoại từng làm nên tên tuổi BlackBerry. Nhưng mức độ hiện diện của chúng trong nền kinh tế hiện đại lại gần như phổ biến không kém.

Tại trụ sở công ty ở Waterloo, Canada, cách Toronto khoảng 115 km về phía tây – nơi BlackBerry từng sản xuất chiếc điện thoại đầu tiên, John Giamatteo, Giám đốc điều hành BlackBerry từ tháng 12/2023, chia sẻ: “QNX đang bùng nổ. Chúng tôi đã đi qua giai đoạn chuyển đổi và hiện bước vào giai đoạn tăng trưởng”.

Đó là một chặng đường dài so với thời kỳ “CrackBerry”, khi những chiếc điện thoại này từng được xem là món phụ kiện không thể thiếu của các ngôi sao như Brad Pitt và Angelina Jolie, cũng như giới trẻ, đến mức nhiều người cho rằng chúng gây nghiện.

BlackBerry ngừng bán điện thoại vào năm 2016 để tập trung vào phần mềm và dịch vụ dành cho doanh nghiệp. Quyết định mua QNX với giá khoảng 200 triệu USD vào năm 2010, khi công ty vẫn mang tên Research In Motion, đang bắt đầu cho “quả ngọt”, cùng với thương vụ mua nhà cung cấp công nghệ mã hóa Secusmart của Đức 4 năm sau đó.

John Giamatteo, Giám đốc điều hành BlackBerry: “Chúng tôi đã chuyển từ giai đoạn chuyển đổi sang giai đoạn tăng trưởng”. © Jeenah Moon/Reuters

Công nghệ của QNX hiện còn được ứng dụng trong robot, thiết bị y tế, quốc phòng và hàng không vũ trụ, đồng thời đóng góp khoảng một nửa doanh thu của BlackBerry. Đây là dấu hiệu cho thấy những thương vụ mua lại từ nhiều năm trước đang đặt nền móng cho một tương lai sáng sủa hơn.

Jim Balsillie, cựu đồng CEO rời công ty vào năm 2012 và từng là một trong những cổ đông lớn nhất, nói: “Tôi rất vui cho họ. Thương vụ mua QNX của chúng tôi đã thành công”.

Dù vậy, BlackBerry hiện vẫn chỉ là cái bóng của tập đoàn từng đạt giá trị 83 tỷ USD và nắm khoảng 20% thị phần điện thoại di động toàn cầu, trước khi bị Apple, Samsung và Google vượt qua.

Tuy nhiên, cổ phiếu BlackBerry đã tăng 150% trong một năm qua, đưa vốn hóa thị trường hiện lên khoảng 5.2 tỷ USD. Riêng trong ngày công bố kết quả kinh doanh vào tháng 6, cổ phiếu đã tăng khoảng 20%.

Thương vụ mua Secusmart vào năm 2014, phần mềm giúp chống nghe lén, cũng đang chứng minh tính đúng đắn khi tình hình địa chính trị bất ổn khiến nhiều quốc gia tăng chi tiêu quốc phòng. Công ty hiện cung cấp dịch vụ thoại, tin nhắn văn bản và nhắn tin được mã hóa theo tiêu chuẩn NATO cho 20 Chính phủ.

Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama từng là một người hâm mộ lớn của điện thoại BlackBerry. © Win McNamee/Getty Images

Giamatteo nói công nghệ của BlackBerry đã trở nên phổ biến đến mức những người đang đọc bài viết này có thể đang sử dụng sản phẩm của công ty mỗi ngày mà không hề hay biết.

Ông nói: “Gần như mọi hãng sản xuất ô tô trên thế giới đều sử dụng BlackBerry. Và chúng tôi đang chứng kiến mức độ ứng dụng ngày càng lớn trong thiết kế xe thế hệ mới tại Trung Quốc, châu Âu và Bắc Mỹ”.

Kevin Michaluk, doanh nhân Canada từng phát động chiến dịch đưa điện thoại BlackBerry trở lại và hiện bán phiên bản bàn phím BlackBerry của riêng mình, cho rằng công ty hiện có ý nghĩa chiến lược lớn hơn so với thời còn bán điện thoại.

“Công ty ít được nhìn thấy hơn, nhưng có thể nói là đã bám sâu hơn vào nền kinh tế hiện đại”, Michaluk, người được biết đến với biệt danh “CrackBerry Kevin”, nói và cho rằng một câu chuyện trở lại như vậy là điều hiếm thấy trong ngành công nghệ.

Ông nói: “Thị trường đã dành nhiều năm định giá BlackBerry dựa trên những gì công ty từng là. Gần đây hơn, các nhà đầu tư dường như ngày càng sẵn sàng định giá công ty dựa trên những gì nó thực sự là ở thời điểm hiện tại”.

Cuộc chuyển mình của BlackBerry gợi nhớ đến Nokia, một gã khổng lồ điện thoại di động khác cũng suy sụp vào cùng thời kỳ.

Nokia hiện tìm được hướng đi mới với vai trò nhà cung cấp phần cứng phục vụ dịch vụ đám mây và trung tâm dữ liệu, đồng thời nhận được sự hậu thuẫn từ Nvidia, hãng đã công bố kế hoạch đầu tư 1 tỷ USD vào tập đoàn Phần Lan vào tháng 10 năm ngoái.

Năm nay, BlackBerry cũng mở rộng quan hệ hợp tác với Nvidia trong lĩnh vực “AI vật lý”, cung cấp phần mềm QNX cho robot tự hành, robot hình người, robot phẫu thuật, hệ thống hình ảnh y tế và tự động hóa công nghiệp.

Scott Morrison, nhà sáng lập kiêm Giám đốc đầu tư của Wealhouse Capital tại Toronto, cho rằng những quyết định BlackBerry đưa ra từ nhiều thập kỷ trước đã giúp công ty tránh được nguy cơ phá sản và biến mất.

Ông nói: “Tôi sẽ không gọi sự trở lại của họ là ‘may mắn’. Bạn phải tự tạo ra may mắn cho mình”.

Vũ Hạo

FILI

– 15:31 17/08/2026