Vì sao đồng Yên vẫn mất giá bất chấp màn can thiệp lịch sử của Mỹ và Nhật?

Vì sao đồng Yên vẫn mất giá bất chấp màn can thiệp lịch sử của Mỹ và Nhật?

Đồng Yên Nhật đã xóa đi khoảng một nửa mức tăng có được sau đợt can thiệp lịch sử của Mỹ và Nhật chưa đầy hai tuần trước. Những yếu tố nền tảng đã đẩy đồng tiền này xuống mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ đang cho thấy sức bền lớn hơn nhiều so với các biện pháp can thiệp ngắn hạn.

Hiện đồng Yên giao dịch trên mức 159 Yên/USD, sau khi từng phục hồi lên khoảng 155 Yên/USD trong những ngày ngay sau đợt can thiệp, từ mức trên 163 Yên/USD trước đó.

“Can thiệp đã khiến thị trường lo sợ, nhưng không thể ngăn được các quy luật tài chính, theo đó tiền sẽ chảy về nơi có lợi suất cao nhất… Chừng nào chi phí vay tiền tại Nhật Bản vẫn thấp hơn lợi nhuận có thể kiếm được ở nước ngoài, các giao dịch carry trade sẽ quay trở lại”, Jesper Koll, Giám đốc chuyên môn tại Monex Group, nhận định.

Can thiệp được thị trường, nhưng không thể thay đổi nền tảng

Cốt lõi của vấn đề nằm ở khoảng cách lợi suất giữa Nhật Bản và Mỹ.

Chi phí vay vốn tại Nhật vẫn thấp hơn đáng kể so với Mỹ và nhiều thị trường khác. Điều này tạo động lực để nhà đầu tư vay tiền với lãi suất thấp bằng đồng Yên, sau đó đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao hơn ở nước ngoài – chiến lược quen thuộc được gọi là carry trade.

Bối cảnh gần đây còn trở nên bất lợi hơn với đồng Yên khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng và giá dầu duy trì ở mức cao. Đây là vấn đề đặc biệt lớn đối với Nhật Bản, quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng, qua đó củng cố các yếu tố kinh tế vĩ mô có lợi cho đồng USD.

Theo ông Koll, đợt can thiệp đã thành công trong việc giảm bớt hoạt động đầu cơ quá mức và khiến những người đặt cược vào đà giảm của đồng Yên phải thận trọng hơn. Tuy nhiên, nó không thể xóa bỏ lợi thế về lợi suất đang hỗ trợ cho đồng USD.

“Đợt can thiệp đã thiết lập lại tâm lý thị trường và cho thấy mức độ phối hợp chính sách Mỹ – Nhật mạnh mẽ bất thường. Nhưng điều mà nó vẫn chưa làm được là xóa bỏ lợi thế về lợi suất đang hỗ trợ đồng USD”, Masahiko Loo, chiến lược gia cấp cao về trái phiếu và tiền tệ tại State Street Global Advisors, cho biết.

Khoảng cách lợi suất hiện vẫn rất lớn.

Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm ở mức 4.686%, trong khi lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản cùng kỳ hạn chỉ đạt 2.846%. Chênh lệch này vẫn mang lại động lực đáng kể để nhà đầu tư nắm giữ tài sản của Mỹ.

“Có lẽ nên hiểu đây là thành công trong việc làm chậm đầu cơ, chứ chưa phải thành công trong việc thay đổi các yếu tố nền tảng”, ông Loo nói.

Điều đó khiến sự chú ý giờ đây dồn về Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ), với cuộc họp chính sách tiền tệ tiếp theo dự kiến diễn ra vào tháng 9.

Theo ông Koll của Monex, điều khiến nhà đầu tư bất ngờ hơn cả không phải là việc can thiệp vào thị trường ngoại hối, mà là sự dè dặt của BOJ trong việc thắt chặt chính sách mạnh mẽ hơn.

Điều này làm dấy lên câu hỏi liệu những lo ngại về hệ thống ngân hàng hay gánh nặng nợ công khổng lồ của Nhật Bản có đang hạn chế khả năng hành động của các nhà hoạch định chính sách hay không.

Nếu Nhật Bản không tăng lãi suất hoặc lợi suất tại Mỹ không giảm, nhà đầu tư vẫn có động lực chuyển vốn ra nước ngoài.

John Wood, Giám đốc đầu tư phụ trách châu Á tại Lombard Odier, cho rằng hiệu quả của đợt can thiệp lần này có thể chỉ mang tính tạm thời. Theo ông, BOJ có thể cần ít nhất hai lần tăng lãi suất nữa mới đủ để thực sự chặn đứng xu hướng suy yếu của đồng Yên.

Lãi suất chưa phải toàn bộ câu chuyện

Tuy nhiên, chênh lệch lãi suất có thể chỉ là một phần của vấn đề.

Crédit Agricole CIB cho rằng căn nguyên sâu xa hơn nằm ở sự “bất đối xứng về sức mạnh đầu tư” giữa hai nền kinh tế.

Mỹ đang thu hút dòng vốn khổng lồ nhờ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo và nhiều lĩnh vực khác. Trong khi đó, kế hoạch thúc đẩy đầu tư công – tư của Thủ tướng Sanae Takaichi vẫn chưa được triển khai đầy đủ.

“Điều cần thiết để khắc phục tình trạng đồng Yên yếu không phải là tăng lãi suất, mà là mở rộng đầu tư”, tổ chức này nhận định.

Nói cách khác, để đồng Yên phục hồi một cách bền vững, bản thân các tài sản của Nhật Bản phải trở nên hấp dẫn hơn. Khi đó, nguồn tiền tiết kiệm trong nước mới có lý do để ở lại thay vì chảy ra nước ngoài nhằm tìm kiếm lợi suất cao hơn.

Hiện tại, việc can thiệp vào thị trường ngoại hối có lẽ đóng vai trò giống một hàng rào bảo vệ hơn là công cụ có thể đảo ngược hoàn toàn xu hướng mất giá của đồng Yên.

Ông Loo của State Street cho rằng mốc 160 Yên/USD đã trở thành một “lằn ranh chính trị”. Điều đó đồng nghĩa nếu đồng Yên tiếp tục mất giá nhanh và vượt qua ngưỡng này, giới chức có thể một lần nữa quay lại can thiệp thị trường.

“Tôi sẽ không loại trừ khả năng có thêm một đợt can thiệp nữa, đặc biệt nếu biến động diễn ra nhanh hoặc mất trật tự”, ông nói. “Tuy nhiên, về cuối cùng, can thiệp chỉ có thể mua thêm thời gian. Phần việc khó khăn thực sự sẽ phụ thuộc vào quá trình bình thường hóa chính sách của BOJ, có thể bắt đầu ngay từ tháng 9”.

Washington và Tokyo cũng đang tìm cách tăng sức răn đe bằng việc nhấn mạnh cơ chế repo dành cho các cơ quan tiền tệ nước ngoài và quốc tế của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Cơ chế này có thể cung cấp thanh khoản USD dựa trên tài sản thế chấp là trái phiếu Kho bạc Mỹ, qua đó giúp Nhật Bản giảm nhu cầu phải bán trái phiếu Mỹ để lấy tiền phục vụ hoạt động can thiệp.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng đã phát tín hiệu ủng hộ việc mở rộng cơ chế hỗ trợ này.

Điều đó có thể khiến việc tiếp tục đặt cược vào đà giảm của đồng Yên trở nên tốn kém và rủi ro hơn.

Nhưng nó không làm biến mất nguyên nhân khiến dòng tiền vẫn muốn rời Nhật Bản.

“Làm thị trường sợ hãi thì dễ. Nhưng để thị trường thực sự đi theo, cần phải thay đổi các động lực và xây dựng niềm tin”, ông Koll nói.

Vũ Hạo

FILI

– 09:47 14/08/2026