Chủ tịch Cuba bất ngờ công bố ‘đại cải cách’

Tờ Granma – cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản Cuba – ngày 12/6 dẫn lời Bí thư thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Cuba, Chủ tịch Cộng hòa Cuba Miguel Díaz-Canel Bermúdez, cho biết chính sách của Mỹ “đang gây ra những tác động tiêu cực đến đời sống thường nhật của người dân Cuba… Để vượt qua những khó khăn này, Cuba đã đề ra các biện pháp cải cách kinh tế, xã hội mới”.

Chính phủ Mỹ đã gia tăng áp lực kinh tế lên hòn đảo vùng Caribe này trong những tháng gần đây thông qua một loạt biện pháp trừng phạt.

“Đây là thời điểm cần thiết phải thay đổi”, nhà lãnh đạo Cuba nói.

Cải cách những gì?

Đài BCC (Anh) ngày 14/6 đưa tin, một loạt biện pháp mà Chủ tịch Cuba Díaz-Canel đưa ra bao gồm việc mở rộng quyền tự chủ cho địa phương và doanh nghiệp, thu hút đầu tư, đồng thời tăng cường sự tham gia của cộng đồng người Cuba ở nước ngoài vào nền kinh tế quốc gia.

Một số thay đổi được đề cập bao gồm:

Cắt giảm quy mô bộ máy chính phủ và các tổ chức chính trị. Theo nhà lãnh đạo Cuba, phần ngân sách tiết kiệm được sẽ được sử dụng cho các chương trình xã hội và cải cách tiền lương cho người lao động trong khu vực nhà nước. Trao thêm quyền tự chủ cho doanh nghiệp nhà nước để họ có thể “hoạt động mà không cần trung gian hay sự can thiệp vào công tác quản lý”. Ông Díaz-Canel cho biết các doanh nghiệp nhà nước cần có quyền tự quyết về cơ cấu tiền lương, sử dụng lợi nhuận và thực hiện các hoạt động xuất nhập khẩu. Bên cạnh đó, Havana sẽ điều chỉnh chính sách tài khóa để chính phủ không tiếp tục giải cứu các doanh nghiệp nhà nước hoạt động kém hiệu quả. Hòn đảo này cũng sẽ tự do hóa ngoại thương và xóa bỏ yêu cầu phải thông qua các công ty nhập khẩu nhà nước làm trung gian. Mở rộng các lĩnh vực được phép hoạt động đối với khu vực tư nhân. Cho phép người Cuba sinh sống trong nước và hải ngoại đầu tư và tham gia vào nền kinh tế “trên cơ sở bình đẳng với đầu tư trực tiếp nước ngoài, doanh nghiệp nhà nước và các hợp tác xã”. Trao thêm quyền tự chủ cho chính quyền địa phương, cho phép họ phê duyệt các dự án đầu tư. Mở cửa ngành du lịch cho các chủ thể kinh tế “phi truyền thống”, phát tín hiệu rằng chính phủ có thể cho phép các doanh nghiệp tư nhân Cuba tham gia vào lĩnh vực kinh tế quan trọng này. Xây dựng một khuôn khổ pháp lý mới mang tính ổn định, bảo đảm an toàn pháp lý lâu dài cho doanh nghiệp và khuyến khích đầu tư. Ông Díaz-Canel cho biết Chính phủ Cuba cũng sẽ đơn giản hóa thủ tục phê duyệt đầu tư. Trao thêm thẩm quyền trong việc cấp đất nông nghiệp và cho phép nông dân tiếp cận vật tư cũng như nguồn ngoại tệ. Tìm kiếm các nhà đầu tư nước ngoài để mở rộng sử dụng năng lượng tái tạo. Bãi bỏ các hạn chế đối với việc nhập khẩu xe điện có thể sạc bằng năng lượng mặt trời. Mở cửa lĩnh vực thu gom rác thải cho đầu tư nước ngoài.

Theo ông Díaz-Canel, đây mới là những định hướng ban đầu và Cuba sẽ công bố thêm chi tiết về lộ trình triển khai trong thời gian tới.

Kế hoạch này sẽ cần được Quốc hội Cuba phê chuẩn vào tháng 7 tới.