Nghịch lý đồng Won: Ngành chip bội thu, đồng Won vẫn ở đáy nhiều thập kỷ

Nghịch lý đồng Won: Ngành chip bội thu, đồng Won vẫn ở đáy nhiều thập kỷ

Đồng Won của Hàn Quốc đang giao dịch gần mức thấp nhất trong nhiều thập kỷ so với USD, bất chấp xuất khẩu bán dẫn tăng mạnh và thị trường chứng khoán bùng nổ – một nghịch lý khiến nhiều nhà đầu tư bất ngờ.

Từ đầu năm đến nay, đồng Won đã giảm khoảng 4% so với USD, nằm trong nhóm tiền tệ yếu nhất châu Á, chỉ đứng trên một số quốc gia chịu cú sốc năng lượng từ xung đột Iran như đồng Peso Philippines, đồng Rupee Ấn Độ và đồng Rupiah Indonesia.

Điều đáng nói là nền tảng kinh tế của Hàn Quốc lại khá tích cực. Nhu cầu chip nhớ từ các công ty AI Mỹ giúp nước này ghi nhận thặng dư thương mại kỷ lục. Trong quý 1, thặng dư tài khoản vãng lai đạt 73.8 tỷ USD, trong khi lợi nhuận ròng của Samsung Electronics và SK Hynix lần lượt đạt 28.3 tỷ USD và 22.4 tỷ USD.

Đà tăng trưởng này cũng phản ánh rõ trên thị trường chứng khoán khi cổ phiếu Samsung tăng hơn 400% trong một năm, còn SK Hynix tăng tới 970%, đưa cả hai doanh nghiệp vượt mốc vốn hóa 1,000 tỷ USD.

Thông thường, các yếu tố này sẽ hỗ trợ đồng nội tệ tăng giá. Tuy nhiên, đồng Won vẫn neo quanh 1,500 đổi 1 USD – mức yếu nhất kể từ giai đoạn khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009.

Đồng Won nằm trong nhóm có diễn biến tệ nhất châu Á

“Có một nghịch lý rõ ràng: Một nền kinh tế hưởng lợi lớn từ làn sóng AI lại có đồng tiền ở mức thường chỉ xuất hiện trong khủng hoảng”, ông Brad Setser, Chuyên gia tại Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ (CFR), nhận xét.

Diễn biến này đang khiến các nhà hoạch định chính sách Hàn Quốc lo ngại. Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) cho rằng đồng Won đang “yếu quá mức so với các yếu tố nền tảng” và cảnh báo sẵn sàng can thiệp nếu cần thiết.

Khối ngoại bán ròng mạnh

Các chuyên gia cho rằng có hai nguyên nhân chính khiến đồng Won suy yếu, dù nền tảng kinh tế vẫn tích cực.

Thứ nhất, đà tăng quá nóng của thị trường chứng khoán Hàn Quốc đã kích hoạt hoạt động chốt lời từ nhà đầu tư nước ngoài. Theo Cơ quan Giám sát Tài chính Hàn Quốc, khối ngoại đã bán ròng lượng cổ phiếu trị giá kỷ lục 79 tỷ USD từ đầu năm.

“Thị trường chứng khoán Hàn Quốc đã tăng rất mạnh, chỉ số Kospi gần như tăng gấp đôi kể từ tháng 10 đến nay”, ông Abbas Keshvani, Giám đốc chiến lược vĩ mô châu Á tại RBC Capital Markets, cho biết.

Khối ngoại bán mạnh cổ phiếu Hàn Quốc

Dù MSCI đã nâng tỷ trọng Hàn Quốc trong các bộ chỉ số tham chiếu, tốc độ điều chỉnh không theo kịp đà tăng của thị trường, buộc nhiều quỹ phải giảm tỷ trọng để tránh vượt giới hạn phân bổ, qua đó tạo áp lực bán ra và kéo theo nhu cầu chuyển đổi sang USD.

Thứ hai, dòng ngoại tệ từ xuất khẩu chip không quay trở lại thị trường nội địa như thông thường. Thay vì chuyển đổi sang đồng Won, các tập đoàn bán dẫn lớn như Samsung hay SK Hynix đang giữ lại doanh thu bằng đồng USD để phục vụ hoạt động toàn cầu.

Trong điều kiện bình thường, việc chuyển lợi nhuận ngoại tệ về nước sẽ hỗ trợ đồng nội tệ. Tuy nhiên, xu hướng “giữ đồng USD” này đang làm suy yếu cơ chế đó.

Ông Brad Setser gọi hiện tượng này là “DRAM dollar”, tương tự “petrodollar” ở các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ, khi thặng dư từ xuất khẩu chip không quay về nội địa mà được tái đầu tư vào các tài sản định giá bằng USD.

Các chuyên gia cũng lưu ý rằng doanh nghiệp xuất khẩu hiện chưa có động lực chuyển đổi USD sang Won trong bối cảnh đồng nội tệ đang ở vùng giá yếu.

Bên cạnh đó, ông Mitul Kotecha, Trưởng bộ phận chiến lược ngoại hối và thị trường mới nổi tại Barclays, cho rằng giá năng lượng tăng do xung đột Trung Đông, cùng với sự suy yếu của đồng Yên Nhật – đồng tiền có mức tương quan cao với Won – đang tạo thêm áp lực giảm giá.

Dù vậy, nhà hoạch định chính sách vẫn giữ quan điểm tích cực. Ngày 28/05, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) Shin Hyun-song cho biết lợi ích từ xuất khẩu bán dẫn nhiều khả năng sẽ vượt xa tác động tiêu cực từ xung đột Iran. Ông dự báo đà bùng nổ doanh số chip có thể giúp GDP Hàn Quốc năm 2026 tăng thêm khoảng 0.7 điểm phần trăm.

Ở góc độ thị trường, ông Abbas Keshvani của RBC nhận định nếu đồng Won bắt đầu phục hồi, các doanh nghiệp có thể nhanh chóng chuyển lợi nhuận từ nước ngoài về nước, qua đó tạo lực đẩy mạnh cho tỷ giá.

Cùng quan điểm, ông Sam Konrad, nhà quản lý đầu tư tại Jupiter Asset Management, cho rằng đồng Won Hàn Quốc cũng như đồng Đôla Đài Loan – một đồng tiền khác gắn chặt với chu kỳ xuất khẩu chip – về dài hạn vẫn có xu hướng tăng giá.

“Tôi không biết đâu sẽ là chất xúc tác hay khi nào điều đó xảy ra”, ông nói. “Nhưng khi nhìn vào các yếu tố nền tảng kinh tế, tôi tin rằng các đồng tiền này đáng ra phải mạnh lên từ đây”.

Vũ Hạo

FILI

– 13:34 29/05/2026