Iran muốn thu phí vĩnh viễn trên Eo biển Hormuz

Động thái này được giới quan sát đánh giá là nhằm chính thức hóa quyền kiểm soát của Tehran đối với một trong những tuyến đường thủy quan trọng nhất thế giới.

Đại sứ Iran tại Pháp, ông Mohammad Amin-Nejad, đã nhấn mạnh sự cần thiết của cơ chế này. “Iran và Oman phải huy động toàn bộ nguồn lực của mình để vừa cung cấp các dịch vụ an ninh, vừa quản lý việc đi lại theo cách phù hợp nhất,” ông Amin-Nejad cho biết. Ông cũng khẳng định thêm: “Điều này sẽ kéo theo chi phí và hiển nhiên là những ai muốn hưởng lợi từ tuyến hàng hải này cũng phải đóng góp phần của mình.”

Vị đại sứ cam kết rằng cơ chế thu phí sẽ được vận hành một cách minh bạch.

Theo thông tin từ phía Iran, việc lưu thông qua eo biển Hormuz hiện vẫn đang diễn ra. Tổng cộng 26 tàu đã đi qua khu vực này trong hai ngày 19 và 20/5. Tuy nhiên, nhiều công ty vận tải biển đã phải tạm dừng hoạt động qua eo biển do lo ngại rủi ro an ninh từ các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (drone). Dù vậy, nhà ngoại giao Iran cho rằng nguyên nhân chính khiến lưu lượng tàu sụt giảm là do chi phí bảo hiểm tăng vọt.

Eo biển Hormuz, nằm giữa Iran và Oman, là cửa ngõ nối liền Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương. Tầm quan trọng chiến lược của nó là không thể phủ nhận khi tuyến đường này vận chuyển hơn 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của toàn thế giới.

Động thái thảo luận thu phí diễn ra ngay sau khi Cơ quan quản lý eo biển vịnh Ba Tư (do Iran thành lập) ra tuyên bố mới vào ngày 20/5 về phạm vi kiểm soát tại khu vực. Theo đó, “quyền tài phán quản lý” của cơ quan này bao trùm vùng biển từ đường nối Kuh-e Mubarak (Iran) tới phía nam Fujairah (UAE), kéo dài tới đường nối đảo Qeshm (Iran) với Umm Al-Quwain (UAE). Cơ quan này khẳng định, mọi tàu thuyền muốn vượt eo biển Hormuz qua khu vực này đều phải có sự phối hợp và cho phép từ Tehran.

Những tuyên bố và hành động mới nhất của Iran đã vấp phải phản ứng gay gắt từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Ông Anwar Gargash, Cố vấn Tổng thống UAE, đã lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ.

“Chính quyền Iran đang cố tạo ra một thực tế mới từ một thất bại quân sự rõ ràng, nhưng những nỗ lực kiểm soát eo biển Hormuz hay xâm phạm chủ quyền hàng hải của UAE chẳng khác nào giấc mơ hão huyền”, ông Gargash nói.

Việc Iran đẩy mạnh các biện pháp kiểm soát và đề xuất thu phí tại eo biển Hormuz có thể sẽ làm gia tăng căng thẳng trong khu vực và gây thêm lo ngại cho chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Nguồn: Tổng hợp