5 điểm đáng chú ý từ hội nghị thượng đỉnh Trump–Tập

5 điểm đáng chú ý từ hội nghị thượng đỉnh Trump–Tập

Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí thúc đẩy quan hệ hợp tác sâu rộng hơn tại hội nghị thượng đỉnh diễn ra ở Bắc Kinh trong ngày 14/05. Cuộc gặp này được xem là bước ngoặt trong quan hệ song phương sau nhiều năm căng thẳng liên quan đến thương mại, công nghệ, sở hữu trí tuệ và nhân quyền.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tham dự quốc yến do Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chủ trì tại Đại lễ đường Nhân dân ngày 14/05/2026 ở Bắc Kinh, Trung Quốc.

Dưới đây là 5 điểm đáng chú ý từ các thông cáo phía Trung Quốc và quan chức Nhà Trắng.

1. Định vị mới cho quan hệ Mỹ–Trung

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump nhất trí xây dựng “mối quan hệ Trung-Mỹ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược”, theo thông cáo chính thức từ Bắc Kinh.

Ông Tập cho biết Bắc Kinh sẽ xem đây là khuôn khổ định hướng cho quan hệ song phương trong ba năm tới và xa hơn nữa.

Theo thông cáo, mô hình quan hệ mới sẽ dựa trên hợp tác và “cạnh tranh có kiểm soát”, đồng thời duy trì khác biệt ở mức có thể quản lý được. Ông Tập nhấn mạnh khuôn khổ này cần được chuyển hóa thành các hành động cụ thể.

“Điều này cho thấy một giai đoạn ‘ổn định được quản lý’ có thể kéo dài trong một thời gian”, ông Tianchen Xu, Chuyên gia kinh tế cấp cao tại Economist Intelligence Unit, nhận định.

Theo ông, dù căng thẳng vẫn sẽ tồn tại, hai bên nhiều khả năng sẽ có “lan can an toàn” để tránh tình hình vượt khỏi tầm kiểm soát như giai đoạn năm 2025.

2. Cuộc gặp chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh đạt kết quả “cân bằng và tích cực”

Ông Tập cho biết các đặc phái viên thương mại của hai nước đã đạt được “kết quả tổng thể cân bằng và tích cực” tại cuộc gặp chuẩn bị ở Hàn Quốc trong ngày 13/05.

Phái đoàn này do Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong dẫn đầu.

“Hai bên nên cùng nhau duy trì động lực tích cực khó khăn mới có được này”, ông Tập nói.

Ông cũng khẳng định Trung Quốc hoan nghênh sự tham gia sâu rộng hơn của doanh nghiệp Mỹ và nhấn mạnh “cánh cửa mở cửa của Trung Quốc sẽ chỉ ngày càng rộng hơn”.

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh hàng loạt lãnh đạo doanh nghiệp lớn của Mỹ tháp tùng ông Trump tới Bắc Kinh, bao gồm Elon Musk của Tesla và Jensen Huang của Nvidia.

3. Đẩy mạnh hợp tác kinh tế và liên lạc chiến lược

Ông Tập cho rằng hai bên cần tận dụng tốt hơn các kênh liên lạc ngoại giao và quân sự, đồng thời thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, nông nghiệp và du lịch.

Theo một quan chức Nhà Trắng, ông Trump, ông Tập cùng các tổ công tác đã thảo luận về các biện pháp tăng cường hợp tác kinh tế, bao gồm mở rộng khả năng tiếp cận thị trường Trung Quốc cho doanh nghiệp Mỹ và thúc đẩy đầu tư từ Trung Quốc vào các ngành công nghiệp Mỹ.

Ông Trump cũng kêu gọi Bắc Kinh tiếp tục nỗ lực ngăn chặn dòng fentanyl vào Mỹ và tăng mua nông sản Mỹ.

4. Eo biển Hormuz và vấn đề năng lượng

Hai bên cũng thảo luận về xung đột Trung Đông, khủng hoảng Ukraine và bán đảo Triều Tiên, dù phía Trung Quốc không công bố chi tiết.

Theo Nhà Trắng, ông Trump và ông Tập nhất trí rằng eo biển Hormuz cần được mở cửa để khôi phục dòng chảy năng lượng qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Ông Tập tái khẳng định Bắc Kinh phản đối việc “quân sự hóa” tuyến vận tải năng lượng và phản đối “mọi nỗ lực áp phí lưu thông” tại khu vực này.

Phía Trung Quốc cũng bày tỏ quan tâm tới việc mua thêm dầu từ Mỹ nhằm giảm phụ thuộc vào dầu thô Trung Đông.

Theo quan chức Mỹ, hai bên cũng thống nhất rằng Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân.

5. Đài Loan vẫn là vấn đề nhạy cảm nhất

Ông Tập sử dụng những ngôn từ cứng rắn nhất khi đề cập tới Đài Loan, gọi đây là “vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Mỹ-Trung”.

Theo ông, mức độ rủi ro là rất lớn: “Nếu xử lý tốt, quan hệ song phương sẽ được duy trì; nếu xử lý không tốt, hai nước có nguy cơ va chạm hoặc xung đột”.

Vũ Hạo

FILI

– 21:27 14/05/2026