Sở hữu đường bờ biển dài 82km nhưng chưa được kích hoạt hết tiềm năng, loạt ‘ông lớn’ đề xuất đầu tư cảng biển tại một tỉnh miền Trung, cạnh tranh cùng Nghi Sơn, Vũng Áng

Báo cáo tại buổi làm việc, Giám đốc Sở Tài chính Trịnh Thanh Hải cho biết, tại Khu bến Đông Hồi đã có 04 dự án đã có văn bản chỉ đạo của các cấp gồm: Bến cảng Nhà máy nhiệt điện Quỳnh Lập thuộc dự án Nhà máy LNG Quỳnh Lập được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư; Bến cảng Vicem Đông Hồi đã được UBND tỉnh chấp thuận cho phép lựa chọn địa điểm tại Quyết định 3279/QĐ-UBND ngày 30/7/2013; Bến cảng Thanh Thành Đạt đã được Ban Quản lý Khu Kinh tế Đông Nam cấp Giấy chứng nhận đầu tư ngày 25/01/2014; Bến cảng Xi măng Tân Thắng được Bộ Giao thông vận tải đồng ý chủ trương cập nhật bến cảng chuyên dùng cho Nhà máy xi măng Tân Thắng vào Quy hoạch chi tiết Khu bến Đông Hồi vào năm 2021.

Cùng với đó, có 04 dự án đang đề xuất đầu tư, gồm: Dự án Cảng biển Hoa Sen do Công ty Cổ phần Tập đoàn Hoa Sen nghiên cứu bao gồm toàn bộ Khu bến Đông Hồi; Dự án Bến cảng quốc tế Đông Hồi do Công ty CP Quốc tế Sông Lam, Công ty CP Cảng Hòn La và Công ty CP VPCC Tư vấn – xây dựng đề xuất; Dự án Bến cảng Đông Hồi 2 do Công ty CP Logistic SC đề xuất; Dự án Bến cảng Vicem Đông Hồi do Công ty CP Xi măng Vicem Hoàng Mai đề xuất.

Trong số này, đáng chú ý nhất là đề xuất của Tập đoàn Hoa Sen khi doanh nghiệp muốn nghiên cứu đầu tư quy mô lớn tại toàn bộ Khu bến Đông Hồi nhằm phục vụ chuỗi logistics và công nghiệp phía Bắc Nghệ An.

Bên cạnh đó, liên danh Quốc tế Sông Lam – Cảng Hòn La – VPCC Tư vấn xây dựng cũng đề xuất phát triển Bến cảng quốc tế Đông Hồi theo hướng cảng tổng hợp và logistics liên vùng.

Ngoài ra, Công ty CP Logistic SC muốn đầu tư Bến cảng Đông Hồi 2, trong khi Công ty CP Xi măng Vicem Hoàng Mai tiếp tục đề xuất phát triển Bến cảng Vicem Đông Hồi nhằm phục vụ vận chuyển clinker, xi măng và nguyên liệu sản xuất.

Bản đồ vùng đất, vùng nước khu bến Đông Hồi. Ảnh: UBND Nghệ An

Rà soát toàn diện năng lực của các nhà đầu tư hiện nay, hoàn thành báo cáo trước ngày 30/5/2026

Tại buổi làm việc, các đại biểu đã cho ý kiến vào phương án đầu tư các bến cảng; phương án xử lý đối với dự án Bến cảng Thanh Thành Đạt, bởi dự án này đã được Ban quản lý Khu Kinh tế Đông Nam cấp Giấy chứng nhận đầu tư từ năm 2014 nhưng đến nay chưa triển khai. Các đại biểu cũng đã cho ý kiến vào việc giao cơ quan nào thực hiện thủ tục đầu tư…

Phát biểu kết luận nội dung này, Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải khẳng định, với lợi thế có đường bờ biển dài 82 km, vị trí trung tâm khu vực Bắc Trung Bộ cùng quỹ đất rộng, Nghệ An có đầy đủ điều kiện để phát triển kinh tế biển và logistics.

Tuy nhiên, sau rất nhiều năm, tỉnh vẫn chưa hình thành được cảng nước sâu tương xứng với tiềm năng, trong khi các địa phương lân cận như Hà Tĩnh hay Thanh Hóa đã tạo đột phá lớn từ kinh tế cảng biển, đóng góp nguồn thu ngân sách lớn mỗi năm.

Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải. Ảnh: UBND Nghệ An

Theo Chủ tịch UBND tỉnh, việc sớm triển khai đầu tư xây dựng khu bến Đông Hồi phải được thực hiện bằng quyết tâm chính trị cao nhất trong nhiệm kỳ này, hướng tới mục tiêu hình thành cảng biển hiện đại, đủ khả năng phục vụ nhu cầu xuất nhập khẩu của Nghệ An, khu vực Bắc Trung Bộ và kết nối hàng hóa từ nước bạn Lào.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam phối hợp với các Sở, ngành liên quan khẩn trương rà soát toàn bộ quy hoạch, hồ sơ, thủ tục pháp lý của các dự án; cập nhật tiến độ thực hiện theo từng tháng, kịp thời xử lý các khó khăn, vướng mắc.

Các Sở: Tài chính, Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương cùng các đơn vị liên quan được yêu cầu tập trung hỗ trợ Ban Quản lý Khu kinh tế Đông Nam để bảo đảm tiến độ chung của dự án.

Chủ tịch UBND tỉnh cũng yêu cầu quá trình thẩm định, triển khai phải thực hiện chặt chẽ, đúng quy hoạch, đúng quy định pháp luật; tuyệt đối không để xảy ra sai sót trong quá trình triển khai dẫn đến hệ lụy kéo dài về sau.

Liên quan đến các nhà đầu tư đang đăng ký nghiên cứu đề xuất dự án, lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu rà soát toàn diện năng lực của các nhà đầu tư hiện nay; hoàn thành báo cáo trước ngày 30/5/2026.

Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt là “làm nhanh nhưng phải đúng quy hoạch, đúng quy định”. Quan điểm của tỉnh là chỉ lựa chọn những nhà đầu tư thực sự có năng lực và cam kết triển khai thực chất. Các trường hợp đăng ký giữ chỗ, chậm triển khai hoặc không đủ năng lực kiên quyết thu hồi dự án theo quy định nhằm tránh lãng phí nguồn lực và làm mất cơ hội thu hút các nhà đầu tư chiến lược khác.

Theo quy hoạch phát triển cảng biển đến năm 2030, Khu bến Đông Hồi sẽ đảm nhận chức năng bến tổng hợp, hàng rời và hàng lỏng, khí. Quy mô dự kiến gồm 3 bến cảng với từ 5-6 cầu cảng; trong đó có 1 cầu cảng phục vụ Nhà máy Nhiệt điện khí LNG Quỳnh Lập, 2 cầu cảng thuộc bến Đông Hồi 1 và từ 2-3 cầu cảng thuộc bến Đông Hồi 2.

Cảng có khả năng tiếp nhận tàu hàng tổng hợp, hàng rời từ 50.000-70.000 tấn và tàu hàng lỏng, khí đến 150.000 tấn. Tổng diện tích quy hoạch của dự án khoảng 87,81 ha vùng đất và 15,63 ha vùng nước.

Việc đầu tư, đưa Khu bến Đông Hồi vào khai thác không chỉ góp phần nâng cao năng lực logistics, giảm chi phí vận chuyển hàng hóa cho doanh nghiệp trong tỉnh mà còn tạo động lực tăng cường liên kết vùng, mở rộng hoạt động xuất nhập khẩu cho khu vực Bắc Trung Bộ và các nước láng giềng trong khu vực.